Shloka 7

Kāleya-Āśrama-Vināśaḥ — The Kāleyas’ nocturnal raids and the devas’ supplication to Nārāyaṇa

Devanagari script

तमुपायं प्रवक्ष्यामि यथा वृत्रं वधिष्यथ । दधीच इति विख्यातो महानृषिरुदारधी:,“मैं तुम्हें एक उपाय बता रहा हूँ, जिससे तुम वृत्रासुरका वध कर सकोगे। दधीच नामसे विख्यात जो उदारचेता महर्षि हैं, उनके पास जाकर तुम सब लोग एक साथ एक ही वर माँगो। वे बड़े धर्मात्मा हैं। अत्यन्त प्रसन्नमनसे तुम्हें मुँहमाँगी वस्तु देंगे

Transliteration

tam upāyaṁ pravakṣyāmi yathā vṛtraṁ vadhiṣyatha | dadhīca iti vikhyāto mahān ṛṣir udāra-dhīḥ |

Translation

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—വൃത്രനെ വധിക്കുവാൻ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുന്ന ഉപായം ഞാൻ പറയുന്നു. ദധീചൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ, ഉദാരഹൃദയനായ മഹർഷി ഒരാൾ ഉണ്ട്. നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു ഒരേ വരം ഏകമനസ്സോടെ അപേക്ഷിക്കൂ. ധർമ്മാത്മനായ അദ്ദേഹം അന്തരാത്മയിൽ പ്രസന്നനായി നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു നൽകും.

Word by Word

• {'upāya': 'means, strategy, expedient', 'pravakṣyāmi': 'I will declare/explain (future, 1st person singular)', 'yathā': 'so that

• in the manner by which', 'vṛtram': 'Vṛtra (the asura/serpent-like adversary of Indra)', 'vadhiṣyatha': 'you (plural) will slay/kill (future)', 'dadhīcaḥ': 'Dadhīca (name of a great sage)', 'iti': 'thus

• as (so-called)', 'vikhyātaḥ': 'well-known, renowned', 'mahān': 'great', 'ṛṣiḥ': 'seer, sage', 'udāra-dhīḥ': 'noble-minded

Speaker

लोगमश उवाच

Characters & Entities

• Lomaśa
• Vṛtra
• Dadhīca

Educational Q&A

What is the core teaching?

Dharma can empower even conflict: the right means (upāya) is sought not through deceit but through approaching a dharmic, generous sage, emphasizing unity of purpose and ethical sourcing of power.

What is happening in the narrative?

Lomaśa explains a plan for defeating Vṛtra: the group should approach the renowned sage Dadhīca together and request a single boon, trusting his dharmic generosity to provide what is needed for victory.