Shloka 33
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
त्राहि राजन्निमं लोक॑ न नश्येयुरिमा: प्रजा: । त्वयि प्रकृतिमापन्ने शेष: स्थात् कुरुनन्दन,कुरुकुलको आनन्दित करनेवाले नरेश! आप इस जगत्की रक्षा कीजिये; जिससे इन समस्त प्रजाओंका नाश न हो। आपके प्रकृतिस्थ होनेपर ये सब लोग बच जायूँगे
trāhi rājann imaṃ lokaṃ na naśyeyur imāḥ prajāḥ | tvayi prakṛtim āpanne śeṣaḥ sthāt kurunandana ||
രാജാവേ! ഈ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കണമേ; ഈ പ്രജകൾ നശിക്കാതിരിക്കട്ടെ. കുരുനന്ദനാ! നീ നിന്റെ സ്വാഭാവിക സ്ഥിരതയിലേക്കു മടങ്ങിയാൽ ശേഷിക്കുന്നവർ എല്ലാം നിലനിൽക്കും.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames rājadharma as protection: a king’s return to steadiness and rightful conduct is presented as the condition for the people’s survival. Ethical governance—self-control, composure, and adherence to one’s proper role—is depicted as the safeguard of society.
In the tense lead-up to conflict in the Udyoga Parva, the speaker urges a king addressed as “Kurunandana” to protect the realm. The appeal emphasizes that if the king regains his natural, balanced state, widespread destruction of the subjects can be averted.