Shloka 21
Udyoga Parva Adhyāya 92: Kṛṣṇasya sabhāpraveśaḥ
Krishna’s Entry into the Royal Assembly
Devanagari script
न चापि मम पर्याप्ता: सहिता: सर्वपार्थिवा: । क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं सिंहस्येवेतरे मृगा:,जैसे क्रोधमें भरे हुए सिंहके सामने दूसरे पशु नहीं ठहर सकते, उसी प्रकार यदि मैं कुपित हो जाऊँ तो ये समस्त राजालोग एक साथ मिलकर भी मेरा सामना करनेमें समर्थ न होंगे
Translation
ഞാൻ ക്രുദ്ധനായാൽ ഈ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഒരുമിച്ചാലും എന്റെ മുന്നിൽ നില്ക്കാൻ കഴിയില്ല; ക്രോധിച്ച സിംഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ മറ്റു മൃഗങ്ങൾ നില്ക്കാത്തതുപോലെ।
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
पर्याप्ताःsufficient/able
पर्याप्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर्याप्त
FormMasculine, Nominative, Plural
सहिताःjoined together / united
सहिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वall
सर्व:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Plural
क्रुद्धस्यof (one who is) enraged
क्रुद्धस्य:
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रमुखेin front/presence
प्रमुखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रमुख
FormNeuter, Locative, Singular
स्थातुम्to stand
स्थातुम्:
TypeVerb
Rootस्था
FormInfinitive (Tumun), —, —
सिंहस्यof a lion
सिंहस्य:
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Genitive, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
इतरेother
इतरे:
Karta
TypeAdjective
Rootइतर
FormMasculine, Nominative, Plural
मृगाःanimals/deer (beasts)
मृगाः:
Karta
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
(वैशग्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes