Shloka 102
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
Devanagari script
अविलोपेन धर्मस्य अनिकृत्या परंतप । प्रभावज्ञास्मि ते कृष्ण सत्यस्याभिजनस्यथ च,परंतप श्रीकृष्ण! धर्मका लोप न करते हुए, छल और कपटसे दूर रहकर समयोचित कार्य करना चाहिये। मैं तुम्हारी सत्यपरायणता और कुल-मर्यादाका भी प्रभाव जानती हूँ
Transliteration
avilopena dharmasya anikṛtyā parantapa | prabhāvajñāsmi te kṛṣṇa satyasyābhijanasya ca ||
Translation
ഹേ പരന്തപ കൃഷ്ണാ! ധർമ്മം ലോപിക്കാതെയും, ചതിയും കപടവും വിട്ടുനിന്നും, കാലോചിതമായി യുക്തമായ പ്രവർത്തി ചെയ്യണം. നിന്റെ സത്യനിഷ്ഠയുടെയും കുലമര്യാദയുടെയും പ്രഭാവം ഞാൻ അറിയുന്നു।
Word by Word
अविलोपेनwithout loss; by non-omission
अविलोपेन:
Karana
TypeNoun
Rootअविलोप
FormMasculine, Instrumental, Singular
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
अनिकृत्याwithout deceit/without wrongdoing
अनिकृत्या:
Karana
TypeIndeclinable
Rootअनिकृत्य
Formtrue
परंतपO scorcher of foes
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रभावज्ञाknowing the power/effect
प्रभावज्ञा:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रभावज्ञ
FormFeminine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 1st, Singular, Parasmaipada
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
सत्यस्यof truth
सत्यस्य:
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Genitive, Singular
अभिजनस्यof noble lineage
अभिजनस्य:
TypeNoun
Rootअभिजन
FormMasculine, Genitive, Singular
अथand; also; then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
Formtrue
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formtrue
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaK
KṛṣṇaP
Parantapa (epithet)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes