Shloka 15
उद्योगपर्व — अध्याय ७७: पुरुषकार–दैवसंयोगः तथा दुष्टमन्त्रपरामर्शस्य राजनैतिक-परिणामः
Human Effort, Contingency, and the Political Effects of Corrupt Counsel
वध्यतां मम वार्ष्णेय निर्गतो$सौ सुयोधन: । वृष्णिकुलनन्दन! हमलोग अधर्मपूर्वक जूएमें पराजित किये गये और वनमें भेज दिये गये। यह सब देखकर मैंने मन-ही-मन पूर्णरूपसे निश्चय कर लिया था कि दुर्योधन मेरे द्वारा वधके योग्य है ।। १४ इ ।। न चैतदद्धुतं कृष्ण मित्रार्थ यच्चिकीर्षसि । क्रिया कथ॑ं च मुख्या स्यान्मृदुना चेतरेण वा,श्रीकृष्ण! आप मित्रोंके हितके लिये जो कुछ करना चाहते हैं, वह आपके लिये अद्भुत नहीं है। मृदु अथवा कठोर, जिस उपायसे भी सम्भव हो किसी तरह अपना मुख्य कार्य सफल होना चाहिये
arjuna uvāca |
vadhyatāṁ mama vārṣṇeya nirgato ’sau suyodhanaḥ |
na caitad adbhutaṁ kṛṣṇa mitrārthaṁ yac cikīrṣasi |
kriyā kathaṁ ca mukhyā syān mṛdunā cetareṇa vā ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വാർഷ്ണേയ! സുയോധനൻ ഇപ്പോൾ പുറത്ത് വന്നിരിക്കുന്നു; എന്റെ നിമിത്തം അവൻ വധിക്കപ്പെടട്ടെ. ഹേ കൃഷ്ണാ! സുഹൃത്തുകളുടെ ഹിതത്തിനായി നീ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതിൽ അത്ഭുതമില്ല. മൃദുവായ മാർഗ്ഗത്തിലായാലും കഠിനമായ മാർഗ്ഗത്തിലായാലും—എങ്ങനെയായാലും മുഖ്യകർമ്മം സഫലമാകണം।
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
Arjuna frames the ethical tension between method and goal: when protecting allies and restoring justice is at stake, one must ensure the primary objective is achieved—by gentle persuasion if possible, or by force if necessary—while recognizing Kṛṣṇa’s consistent commitment to the welfare of his friends.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and rising hostilities, Arjuna urges Kṛṣṇa to treat Duryodhana (Suyodhana) as deserving of death and acknowledges that Kṛṣṇa’s efforts for the Pāṇḍavas’ benefit are unsurprising; he emphasizes that the main mission must succeed, whether through conciliatory or coercive means.