Shloka 32
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
त॑ तदा मन्युरेवैति स भूय: सम्प्रमुह्ति । स मोहवशमापन्न:ः क्रूरं कर्म निषेवते,निर्धन अवस्थामें मनुष्यको केवल क्रोध आता है, जिससे वह पुनः मोहाच्छन्न हो जाता ->-विवेकशक्ति खो बैठता है। मोहके वशीभूत होकर वह क्रूरतापूर्ण कर्म करने लगता है
taṁ tadā manyur evaiti sa bhūyaḥ sampramuhyati | sa mohavaśam āpannaḥ krūraṁ karma niṣevate ||
അപ്പോൾ ക്രോധം മാത്രമേ അവനെ പിടികൂടൂ; അവൻ വീണ്ടും മോഹത്തിൽ മുങ്ങി വിറങ്ങലിക്കുന്നു. മോഹവശനായിട്ട് അവൻ ക്രൂരകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Anger clouds discernment and repeatedly plunges a person into delusion; once deluded, one is prone to cruel actions. The verse warns that inner loss of विवेक (discriminative judgment) is the immediate ethical danger, especially under hardship.
Yudhiṣṭhira is describing a moral-psychological chain: distress (such as poverty) gives rise to anger; anger leads to renewed confusion; confusion leads to harsh, harmful conduct—highlighting why restraint and clarity are essential in crisis.