Shloka 76
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
अस्ति नून॑ कर्म कृतं पुरस्ता- दनिर्विष्ट पापकं धार्तराष्ट्रे: । उस समय गाण्डीवधारी अर्जुन युद्धके लिये उत्सुक जान पड़ते थे। उनके कमलसदृश नेत्र लाल हो गये थे। उन्होंने इस प्रकार कहा--'यदि दुर्योधन अजमीढकुलनन्दन महाराज युधिष्ठिरका राज्य नहीं छोड़ता है तो निश्चय ही धृतराष्ट्रके पुत्रोंका पूर्वजन्ममें किया हुआ कोई ऐसा पापकर्म प्रकट हुआ है
sañjaya uvāca | asti nūnaṃ karma kṛtaṃ purastād anirviṣṭa-pāpakaṃ dhārtarāṣṭraiḥ |
ഹേ ധൃതരാഷ്ട്രാ! നിന്റെ പുത്രന്മാർ പുരാതനകാലത്ത് ചെയ്ത, പ്രായശ്ചിത്തമില്ലാതെ ശേഷിച്ച ഏതോ പാപകർമ്മം ഇപ്പോൾ വെളിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ ഫലം അവർ അനുഭവിക്കാതെ വഴിയില്ല. ഇവൻ തന്നെയാണ് കപാടത്തിന്റെ പാളി കൊണ്ട് പാണ്ഡ്യരാജനെ വധിച്ചത്; ദന്തകൂരിലെ ഭീകരയുദ്ധത്തിൽ കലിംഗയോദ്ധാക്കളെ തകർത്തത്; ഇവൻ തന്നെയാണ് വാരാണസിയെ ദഹിപ്പിച്ച് ആ നഗരത്തെ അനേകം വർഷങ്ങൾ അനാഥയായി കിടക്കുമാറാക്കിയത്।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames the unfolding conflict as the maturation of past karma: unexpiated wrongdoing eventually manifests as unavoidable suffering, emphasizing moral causality and accountability.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kauravas’ present predicament signals the surfacing of earlier sinful deeds; in the immediate context, Arjuna’s battle-readiness and Duryodhana’s refusal to yield the kingdom are read as signs that consequences are now inevitable.