Shloka 14
अध्याय ४६ — सभाप्रवेशः तथा सञ्जयस्य दूतवृत्तान्तः
Entry into the Royal Assembly and Sañjaya’s Envoy Report
दूतो नस्तूर्णमायातः सैन्धवै: साधुवाहिभि: । भारत! जब वे सब राजा आकर यथायोग्य आसनोंपर बैठ गये, तब द्वारपालने सूचना दी कि संजय राजसभाके द्वारपर उपस्थित हैं। यह वही रथ आ रहा है, जो पाण्डवोंके पास भेजा गया था। रथको अच्छी तरह वहन करनेवाले सिन्धुदेशीय घोड़ोंसे जुते हुए इस रथपर हमारे दूत संजय शीघ्र आ पहुँचे हैं ।। १२-१३ ह ।। उपेयाय स तु क्षिप्रं रथात् प्रस्कन्द्य कुण्डली । प्रविवेश सभां पूर्णा महीपालैर्महात्मभि:,द्वारपालके इतना कहते ही कानोंमें कुण्डल धारण किये संजय रथसे नीचे उतरकर राजसभाके निकट आया और महामना महीपालोंसे भरी हुई उस सभाके भीतर प्रविष्ट हुआ
vaiśampāyana uvāca | dūto nas tūrṇam āyātaḥ saindhavaiḥ sādhuvāhibhiḥ | upeyāya sa tu kṣipraṃ rathāt praskandya kuṇḍalī | praviveśa sabhāṃ pūrṇāṃ mahīpālair mahātmabhiḥ ||
നമ്മുടെ ദൂതൻ സൈന്ധവദേശത്തിലെ ഉത്തമവാഹക അശ്വങ്ങൾ കെട്ടിയ രഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ എത്തി. കുണ്ഡലധാരിയായ സഞ്ജയൻ ഉടൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, മഹാത്മ രാജാക്കന്മാർ നിറഞ്ഞ സഭയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even on the brink of war, dharma gives priority to counsel and diplomacy: the envoy’s formal, timely arrival highlights that responsible rulers must still listen to truthful reporting and wise advice before choosing violence.
Sanjaya, the Kuru envoy, arrives quickly in a chariot drawn by strong Sindhu horses, dismounts, and enters a royal assembly crowded with kings—setting the stage for an important message to be delivered in court.