Shloka 6
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
यो नैतेभ्य: प्रच्यवेद् द्वादशभ्य: सर्वामपीमां पृथिवीं स शिष्यात् । त्रिभिद्धभ्यामेकतो वान्वितो यो नास्य स्वमस्तीति च वेदितव्यम्,जो इन बारह व्रतोंसे कभी च्युत नहीं होता, वह इस सम्पूर्ण पृथ्वीपर शासन कर सकता है। इनमेंसे तीन, दो या एक गुणसे भी जो युक्त है, उसका अपना कुछ भी नहीं होता--ऐसा समझना चाहिये (अर्थात् उसकी किसी भी वस्तुमें ममता नहीं होती)
yo naitebhyaḥ pracyaved dvādaśabhyaḥ sarvām apīmāṃ pṛthivīṃ sa śiṣyāt | tribhir dvābhyām ekato vānvito yo nāsya svam astīti ca veditavyam ||
ഈ പന്ത്രണ്ട് വ്രതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വഴുതാത്തവൻ ഈ സമസ്ത ഭൂമിയെയും ഭരിക്കുവാൻ യോഗ്യനാണ്. എന്നാൽ ഇവയിൽ മൂന്നു, രണ്ടോ, ഒറ്റ ഗുണമെങ്കിലും ഉള്ളവനെക്കുറിച്ച് ‘അവനു സ്വന്തമെന്നു ഒന്നുമില്ല’ എന്നു അറിയണം; അതായത് മമതയും ഉടമസ്ഥബോധവും അവനിൽ ഇല്ല.
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Steadfastness in a complete set of ethical disciplines makes one truly fit to rule; partial attainment should culminate in inner renunciation—freedom from the sense of ‘mine’—so that virtue does not become a basis for pride or possession.
Sanatsujata continues his instruction on dharma and inner mastery in the Udyoga Parva context, presenting a standard of disciplined conduct for leadership and emphasizing that even limited virtue should be accompanied by non-attachment.