Shloka 18
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
अध्यापयेन्महदेतद् यशस्यं वाचो विकारा: कवयो वदन्ति । अस्मिन् योगे सर्वमिदं प्रतिछितं ये तद् विदुरमृतास्ते भवन्ति,यह महत्त्वपूर्ण शास्त्र परम यशरूप परमात्माकी प्राप्ति करानेवाला है, इसे शिष्योंको अवश्य पढ़ाना चाहिये। परमात्मासे भिन्न यह सारा दृश्य-प्रपंच वाणीका विकारमात्र है-- ऐसा विद्वान् लोग कहते हैं। इस योगशास्त्रमें यह परमात्मविषयक सम्पूर्ण ज्ञान प्रतिष्ठित है; इसे जो जान लेते हैं, वे अमर हो जाते हैं अर्थात् जन्म-मरणसे मुक्त हो जाते हैं
adhyāpayen mahad etad yaśasyaṃ vāco vikārāḥ kavayo vadanti | asmin yoge sarvam idaṃ pratiṣṭhitaṃ ye tad vidur amṛtās te bhavanti ||
പരമാത്മപ്രാപ്തിയിലേക്കു നയിക്കുന്ന ഈ മഹത്തും യശസ്സും നിറഞ്ഞ ഉപദേശം യോഗ്യശിഷ്യന്മാർക്ക് നിർബന്ധമായി പഠിപ്പിക്കണം. പണ്ഡിതർ പറയുന്നു: പരമാത്മയിൽ നിന്ന് വേറെയെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ ദൃശ്യപ്രപഞ്ചം വാക്കിന്റെ വികാരം മാത്രം—ശബ്ദനിർമ്മിതിമാത്രം. ഈ യോഗശാസ്ത്രത്തിൽ പരമാത്മവിഷയക സമസ്തജ്ഞാനവും ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നു; അതിനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയുന്നവർ അമൃതരാകുന്നു—അഥവാ ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാകുന്നു.
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
True knowledge of the Supreme, taught through this yoga/discipline, reveals that the apparent world (when taken as separate from the Supreme) is largely a construct of language and conceptualization; realizing the Supreme through this knowledge leads to ‘deathlessness’—freedom from birth and death.
In the Sanatsujātīya section of the Udyoga Parva, the sage Sanatsujāta instructs (in a didactic setting) on liberation-oriented knowledge. Here he emphasizes the duty to transmit this exalted teaching and asserts its liberating result.