Shloka 13
अध्याय ३९: विदुरेण धृतराष्ट्राय नीत्युपदेशः
Timely Counsel, Association, and Kin-Duty
नित्यो धर्म: सुखदु:खे त्वनित्ये जीवो नित्यो हेतुरस्य त्वनित्य:ः । त्यक्त्वानित्यं प्रतितिष्ठस्व नित्ये संतुष्य त्वं तोषपरो हि लाभ:,तात! अब मैं तुम्हें यह बहुत ही महत्त्वपूर्ण एवं सर्वोपरि पुण्यजनक बात बता रहा हूँ-- कामनासे, भयसे, लोभसे तथा इस जीवनके लिये भी कभी धर्मका त्याग न करे। धर्म नित्य है, किंतु सुख-दुःख अनित्य हैं। जीव नित्य है, पर इसका कारण अनित्य है। आप अनित्यको छोड़कर नित्यमें स्थित होइये और संतोष धारण कीजिये; क्योंकि संतोष ही सबसे बड़ा लाभ है
nityo dharmaḥ sukha-duḥkhe tv anitye jīvo nityo hetur asya tv anityaḥ | tyaktvānityaṃ pratitiṣṭhasva nitye santuṣya tvaṃ toṣa-paro hi lābhaḥ, tāta |
ധർമ്മം നിത്യം; സുഖദുഃഖങ്ങൾ അനിത്യം. ജീവൻ നിത്യം; എന്നാൽ അതിനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ അനിത്യം. അതുകൊണ്ട് അനിത്യത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് നിത്യത്തിൽ സ്ഥാപിതനാകുക; സന്തോഷം ധരിക്കുക—കാരണം സന്തോഷം തന്നെയാണ് പരമലാഭം.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Hold fast to eternal dharma and the enduring self, and do not be ruled by temporary experiences like pleasure and pain. By relinquishing attachment to the impermanent and cultivating contentment, one attains the greatest true benefit.
In Udyoga Parva, Vidura delivers moral and spiritual counsel during the tense pre-war negotiations. Here he urges steadfastness in dharma and inner stability, warning against sacrificing righteousness for transient motives or circumstances.