Shloka 11
अध्याय ३९: विदुरेण धृतराष्ट्राय नीत्युपदेशः
Timely Counsel, Association, and Kin-Duty
भारत! मनुजीने कहा है कि देवता, ब्राह्मण तथा अतिथियोंकी पूजाके लिये बकरी, बैल, चन्दन, वीणा, दर्पण, मधु, घी, जल, ताँबेके बर्तन, शंख, शालग्राम और गोरोचन--ये सब वस्तुएँ घरपर रखनी चाहिये
bhārata! manunā uktam—devatā-brāhmaṇa-atithi-pūjārthaṃ gṛhe 'vaśyaṃ dhārayet: ajam, vṛṣabham, candanam, vīṇām, darpaṇam, madhu, ghṛtam, jalam, tāmra-pātrāṇi, śaṅkham, śālagrāmam, gorocanam ca.
ഭാരതവംശജാ! ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും അതിഥികളെയും യഥാവിധി പൂജിക്കുവാൻ വീട്ടിൽ ചില അവശ്യവസ്തുക്കൾ സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് മനു പ്രസ്താവിച്ചു—ആടും കാളയും, ചന്ദനം, വീണ, ദർപ്പണം, തേൻ, നെയ്യ്, വെള്ളം, ചെമ്പുപാത്രങ്ങൾ, ശംഖ്, ശാലഗ്രാമശില, ഗോറോചന എന്നിവ. ഇവയാൽ പൂജയും അതിഥിസത്കാരവും ശാസ്ത്രീയമായ ഗൃഹസ്ഥധർമ്മവും നിലനിൽക്കും.
विदुर उवाच
Educational Q&A
A dharmic household should be prepared for worship and hospitality. Keeping basic ritual and offering materials ready enables timely honoring of deities, Brahmins, and guests—an ethical discipline that sustains social and spiritual order.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he cites Manu’s authority to instruct the Kuru elder on proper household conduct—emphasizing readiness to perform pūjā and to receive guests with due honor.