Shloka 40
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
न च रात्रौ सुखं शेते ससर्प इव वेश्मनि । यः कोपयति निर्दोषं सदोषो5भ्यन्तरं जनम्,जो स्वयं दोषी होकर भी निर्दोष आत्मीय व्यक्तिको कुपित करता है, वह सर्पयुक्त घरमें रहनेवाले मनुष्यकी भाँति रातमें सुखसे नहीं सो सकता
na ca rātrau sukhaṃ śete sa-sarpa iva veśmani | yaḥ kopayati nirdoṣaṃ sa-doṣo 'bhyantaraṃ janam ||
സ്വയം ദോഷിയിരിക്കെ തന്നെ വീട്ടിലെ നിർദോഷനായ ആത്മീയനെ കോപിപ്പിക്കുന്നവൻ, പാമ്പുള്ള വീട്ടിൽ കഴിയുന്നവനെപ്പോലെ രാത്രിയിൽ സുഖമായി ഉറങ്ങുകയില്ല.
विदुर उवाच
Educational Q&A
One who is himself guilty but directs anger toward an innocent close person creates inner fear and moral unrest; such wrongdoing destroys peace of mind, just as the presence of a snake makes a house unsafe for restful sleep.
In Vidura’s counsel (Vidura-nīti) during the Udyoga Parva, he warns against unjust anger and mistreatment within one’s own circle, using a vivid simile to show how ethical failure immediately rebounds as anxiety and sleeplessness.