Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः

Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace

एतान्‌ गुणांस्तात महानुभावा- नेको गुण: संश्रयते प्रसहा । राजा यदा सत्कुरुते मनुष्यं सर्वान्‌ गुणानेष गुणो बिभर्ति

etān guṇāṁs tāta mahānubhāvān eko guṇaḥ saṁśrayate prasahā | rājā yadā satkurute manuṣyaṁ sarvān guṇān eṣa guṇo bibharti ||

വിദുരൻ പറഞ്ഞു—താതാ! ഈ മഹത്തായ ഗുണങ്ങളിൽ ഒറ്റ ഗുണം ഉണ്ട്; അത് ബലപൂർവ്വം മറ്റെല്ലാ ഗുണങ്ങളെയും തന്റെ ആശ്രയത്തിലേക്ക് ചേർത്തെടുക്കുന്നു. രാജാവ് ഒരാളെ ആദരിക്കുമ്പോൾ, ആ രാജസമ്മാനമെന്ന ഗുണം തന്നെയാണ് എല്ലാ ഗുണങ്ങളെയും വഹിക്കുന്നതുപോലെ ആകുന്നത്—ലോകദൃഷ്ടിയിൽ അത് മറ്റു ഗുണങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ ദീപ്തമായി, അവയെ ഒരുമിച്ച് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു।

एतान्these
एतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
गुणान्qualities
गुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Plural
तातdear (son)/sir
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
महानुभावान्great-souled/noble
महानुभावान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहानुभाव
FormMasculine, Accusative, Plural
एकःone
एकः:
Karta
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
गुणःquality
गुणः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Singular
संश्रयतेattaches to/appropriates
संश्रयते:
TypeVerb
Rootश्रि (श्रयते)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
प्रसहाforcibly, overpoweringly
प्रसहा:
TypeIndeclinable
Rootप्रसह
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
सत्कुरुतेhonors, treats with respect
सत्कुरुते:
TypeVerb
Rootकृ (करोति)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
मनुष्यम्a man/person
मनुष्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
गुणान्qualities
गुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Plural
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गुणःquality (i.e., royal favor/honor)
गुणः:
Karta
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Nominative, Singular
बिभर्तिbears, supports, carries
बिभर्ति:
TypeVerb
Rootभृ
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada

विदुर उवाच

V
Vidura
K
king (rājā)
A
a person/man (manuṣya)

Educational Q&A

Vidura highlights how public honor from a ruler can eclipse and effectively ‘carry’ other virtues in society’s perception: recognition by authority amplifies a person’s standing, sometimes more powerfully than intrinsic merit.

In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he reflects on the dynamics of virtue and status, explaining to his listener that when a king publicly honors someone, that royal esteem becomes the dominant ‘quality’ that makes all other virtues appear brighter.