Shloka 31
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
अष्टौ गुणा: पुरुषं दीपयन्ति प्रज्ञा च कौल्यं च श्रुतं दमश्न । पराक्रमश्चाबहुभाषिता च दानं यथाशक्ति कृतज्ञता च
aṣṭau guṇāḥ puruṣaṃ dīpayanti prajñā ca kaulyaṃ ca śrutaṃ damaś ca | parākramaś cābahubhāṣitā ca dānaṃ yathāśakti kṛtajñatā ca ||
വിദുരൻ ഉപദേശിക്കുന്നു—പുരുഷനെ ദീപ്തമാക്കുന്ന എട്ട് ഗുണങ്ങൾ: പ്രജ്ഞ, കുലീനത/സദാചാരം, ശാസ്ത്രശ്രവണത്തിൽ നിന്നുള്ള വിജ്ഞാനം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, പരാക്രമം, അൽപഭാഷിത്വം, യഥാശക്തി ദാനം, കൃതജ്ഞത. സമൂഹത്തിലും ധർമ്മപഥത്തിലും ഇവ തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ ആഭരണങ്ങൾ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
A person’s true brilliance comes from cultivated virtues—wisdom, noble conduct, learning, self-control, courage, restrained speech, appropriate generosity, and gratitude—rather than from power or status alone.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva’s tense pre-war diplomacy, he lists the virtues that should guide leaders and individuals, implicitly critiquing reckless pride and urging dharmic character as the basis of policy and conduct.