Shloka 40
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
चलचित्तमनात्मानमिन्द्रियाणां वशानुगम् | अर्था: समभिवर्तन्ते हंसा: शुष्क॑ सरो यथा,जैसे सूखे सरोवरके ऊपर ही हंस मँड़राकर रह जाते हैं, उसके भीतर नहीं प्रवेश करते, उसी प्रकार जिसका चित्त चंचल है, जो अज्ञानी और इन्द्रियोंका गुलाम है, अर्थ उसको त्याग देते हैं
calacittam anātmānam indriyāṇāṁ vaśānugam | arthāḥ samabhivartante haṁsāḥ śuṣka-saro yathā ||
വറ്റിയ തടാകത്തിന്മേൽ ഹംസങ്ങൾ ചുറ്റി പറന്നാലും അതിലിറങ്ങാത്തതുപോലെ, മനസ്സ് ചഞ്ചലവും ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തതും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ വശാനുഗതനുമായ മനുഷ്യനെ ധനവും അവസരങ്ങളും സമീപിച്ചാലും ഒടുവിൽ അവനെ വിട്ടുപോകും.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that prosperity is sustained by self-mastery. A fickle mind and slavery to the senses destroy steadiness, so wealth and opportunities do not remain; they merely appear and then depart.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he delivers moral instruction (Vidura-nīti), warning that inner instability and sense-driven living undermine one’s capacity to retain artha (resources and success).