Shloka 9

Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship

Devanagari script

विरोचन उवाच प्राजापत्यास्तु वै श्रेष्ठा वयं केशिनि सत्तमा: । अस्माकं खल्विमे लोका: के देवा: के द्विजातय:,विरोचनने कहा--केशिनी! हम प्रजापतिकी श्रेष्ठ संतानें हैं, अतः सबसे उत्तम हैं। यह सारा संसार हमलोगोंका ही है। हमारे सामने देवता क्‍या हैं? और ब्राह्मण कौन चीज हैं?

Translation

വിരോചനൻ പറഞ്ഞു— കേശിനീ! ഞങ്ങൾ പ്രജാപതിയുടെ ശ്രേഷ്ഠ സന്തതിയാണ്; അതിനാൽ ഞങ്ങളാണ് ഉത്തമർ. ഈ സർവ്വലോകങ്ങളും ഞങ്ങളുടേതാണ്; ഞങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ ദേവന്മാർ എന്ത്? ദ്വിജന്മാർ (ബ്രാഹ്മണർ) ആരാണ്?

Word by Word

virocanaḥVirocana

uvācasaid

prājāpatyāḥdescended from Prajāpati / belonging to Prajāpati

tubut/indeed

vaiindeed/verily

śreṣṭhāḥbest, foremost

vayamwe

keśiniO Keśinī

sattamāḥmost excellent

asmākamof us / our

khaluindeed, surely

imethese

lokāḥworlds/realms

kewho?/what sort of?

devāḥgods

kewho?/what sort of?

dvijātayaḥtwice-born (Brahmins etc.)

Speaker

विरोचन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes