Shloka 8
Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship
केशिन्युवाच किं ब्राह्मणा: स्विच्छेयांसो दितिजा: स्विद् विरोचन । अथ केन सम पर्यड्कं सुधन््वा नाधिरोहति,केशिनी बोली--विरोचन! ब्राह्मण श्रेष्ठ होते हैं या दैत्य? यदि ब्राह्मण श्रेष्ठ होते हैं तो सुधन्वा ब्राह्मण ही मेरी शय्यापर क्यों न बैठे? अर्थात् मैं सुधन्वासे ही विवाह क्यों न करूँ?
keśiny uvāca kiṁ brāhmaṇāḥ svic chreyāṁso ditijāḥ svid virocana | atha kena sama paryaṅkaṁ sudhanvā nādhirohati ||
കേശിനി പറഞ്ഞു—വിരോചനാ! ബ്രാഹ്മണന്മാരാണോ ശ്രേഷ്ഠർ, അല്ലെങ്കിൽ ദിതിപുത്രരായ ദൈത്യന്മാരോ? ബ്രാഹ്മണന്മാർ ശ്രേഷ്ഠരാണെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണനായ സുധന്വൻ നിനക്കൊപ്പം അതേ പാര്യങ്കത്തിൽ എന്തുകൊണ്ട് കയറുന്നില്ല? അങ്ങനെ എങ്കിൽ ഞാൻ സുധന്വനെയല്ലേ ഭർത്താവായി വരിക്കേണ്ടത്?
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse probes the ethical basis of social superiority: if Brahminhood is acknowledged as higher due to learning and dharma, then denying a worthy Brahmin equal honor is inconsistent. It highlights that status claims must align with conduct and fairness.
Keśinī challenges Virocana with a pointed question about who is superior—Brahmins or Daityas—and uses the issue of seating/bed honor (the shared couch) to argue that if Brahmins are superior, Sudhanvā should not be treated as inferior; she implies her preference to marry Sudhanvā.