Shloka 33
Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship
पज्च पश्चनृते हन्ति दश हन्ति गवानृते । शतमश्चानृते हन्ति सहस्न॑ पुरुषानृते,(अपने स्वार्थके वशीभूत हो) पशुके लिये झूठ बोलनेसे पाँच, गौके लिये झूठ बोलनेपर दस, घोड़ेके लिये असत्य-भाषण करनेपर सौ पीढ़ियोंको और मनुष्यके लिये झूठ बोलनेपर एक हजार पीढ़ियोंको मनुष्य नरकमें गिराता है
pañca paśv-anṛte hanti daśa hanti gavānṛte | śatam aśvānṛte hanti sahasraṁ puruṣānṛte ||
മൃഗത്തിനുവേണ്ടി കള്ളം പറഞ്ഞാൽ അഞ്ചു (വംശങ്ങൾ) നശിക്കും; പശുവിനുവേണ്ടി കള്ളം പറഞ്ഞാൽ പത്ത്; കുതിരയ്ക്കുവേണ്ടി അസത്യം പറഞ്ഞാൽ നൂറ്; മനുഷ്യനുവേണ്ടി കള്ളം പറഞ്ഞാൽ ആയിരം—അവൻ നരകത്തിലേക്ക് പതിക്കും.
प्रह्माद उवाच
Educational Q&A
Truthfulness is a central dharma; deliberate lying, especially for selfish ends, carries escalating moral consequences depending on the gravity of the matter—here ranked from animals to human beings—leading to severe downfall.
In Udyoga Parva’s ethical instruction, Prahlāda speaks a didactic verse warning about the karmic and social-spiritual ruin caused by false speech, using a graded list (animal, cow, horse, human) to stress increasing seriousness.