Shloka 63
उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
अर्थनामीश्वरो यः स्यादिन्द्रियाणामनी श्वर: । इन्द्रियाणामनैश्वयदिदश्वर्याद् भ्रश्यते हि सः,जो अधिक धनका स्वामी होकर भी इन्द्रियोॉंपर अधिकार नहीं रखता, वह इन्द्रियोंको वशमें न रखनेके कारण ही एऐश्वर्यसे भ्रष्ट हो जाता है
arthanāmīśvaro yaḥ syād indriyāṇām anīśvaraḥ | indriyāṇām anaiśvaryād aiśvaryād bhraśyate hi saḥ ||
ധനത്തിന്റെ അധിപനായിട്ടും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അധിപനല്ലാത്തവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലെ അധിപത്യമില്ലായ്മ കൊണ്ടുതന്നെ തന്റെ ഐശ്വര്യത്തിൽ നിന്ന് പതിക്കുന്നു.
विदुर उवाच
Educational Q&A
True sovereignty is self-mastery: control over the senses is the foundation of lasting prosperity. Wealth and power without restraint lead to downfall.
In Vidura’s counsel during the Udyoga Parva, he warns that rulers or householders who cannot govern their senses will inevitably lose their wealth and status, emphasizing ethical discipline as essential for stability.