Shloka 77
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
पज्चेन्द्रियस्य मर्त्यस्यच्छिद्रं चेदेकमिन्द्रियम् । ततोडस्य ख्रवति प्रज्ञा दृते: पात्रादिवोदकम्,पाँच ज्ञानेन्द्रियोंवाले पुछुषकी यदि एक भी इन्द्रिय छिद्र (दोष)-युक्त हो जाय तो उससे उसकी बुद्धि इस प्रकार बाहर निकल जाती है, जैसे मशकके छेदसे पानी
pañcendriyasya martyasya cchidraṃ ced ekam indriyam | tato 'sya sravati prajñā dhṛteḥ pātrād ivodakam ||
വിദുരൻ പറഞ്ഞു—അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുള്ള മർത്ത്യനിൽ ഒരു ഇന്ദ്രിയമേങ്കിലും ചിദ്രം (ദോഷം) പിടിച്ചാൽ, അവന്റെ പ്രജ്ഞ അതിലൂടെ തന്നെ ഇങ്ങനെ ചോർന്നു പോകും—ചോർച്ചയുള്ള പാത്രത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഒഴുകിപ്പോകുന്നതുപോലെ।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Even a single unchecked or corrupted sense can undermine a person’s discernment and steadiness; therefore, ethical life requires vigilant restraint and guarding of the senses.
Vidura is delivering moral counsel (nīti) in the Udyoga Parva, warning that a flaw in any one of the senses becomes a channel through which wisdom and self-control drain away, illustrated by the metaphor of water leaking from a cracked vessel.