Shloka 28
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
प्रवृत्तवाक् चित्रकथ ऊहवान् प्रतिभानवान् | आशु ग्रन्थस्य वक्ता च यः स पण्डित उच्यते,जिसकी वाणी कहीं रुकती नहीं, जो विचित्र ढंगसे बातचीत करता है, तर्कमें निपुण और प्रतिभाशाली है तथा जो ग्रन्थके तात्पर्यको शीघ्र बता सकता है, वह पण्डित कहलाता है
pravṛttavāk citrakatha ūhavān pratibhānavān | āśu granthasya vaktā ca yaḥ sa paṇḍita ucyate ||
വാക്ക് മുടങ്ങാതെ ഒഴുകുന്നവനും, വൈവിധ്യത്തോടെ യുക്തമായ ഉദാഹരണങ്ങളോടെ സംവദിക്കാനാകുന്നവനും, തർക്കത്തിൽ നിപുണനും പ്രതിഭാസമ്പന്നനും, ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ താത്പര്യം ഉടൻ വ്യക്തമാക്കാനാകുന്നവനും—അവനെയാണ് പണ്ഡിതൻ എന്നു പറയുന്നത്.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Learning is measured not merely by memorized knowledge but by communicative clarity and intellectual discernment: fluent expression, engaging discourse, sound reasoning, quick insight, and the ability to state a text’s intended meaning.
In Vidura’s counsel (Vidura-nīti) within the Udyoga Parva, he is characterizing the qualities of a true paṇḍita as part of broader ethical instruction offered to guide conduct and judgment during a tense political crisis.