Shloka 24
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
निश्चित्य यः प्रक्रमते नानतर्वसति कर्मण: । अवन्ध्यकालो वश्यात्मा स वै पण्डित उच्यते,जो पहले निश्चय करके फिर कार्यका आरम्भ करता है, कार्यके बीचमें नहीं रुकता, समयको व्यर्थ नहीं जाने देता और चित्तको वशमें रखता है, वही पण्डित कहलाता है
niścitya yaḥ prakramate nāntarvasati karmaṇaḥ | avandhyakālo vaśyātmā sa vai paṇḍita ucyate ||
ആദ്യം ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത് പിന്നെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നവൻ, കര്മ്മത്തിന്റെ നടുവിൽ നിൽക്കാതെ മുന്നേറുന്നവൻ, കാലം വ്യർത്ഥമാക്കാത്തവൻ, സ്വന്തം മനസ്സിനെ വശീകരിച്ചവൻ—അവനെയാണ് പണ്ഡിതൻ എന്നു പറയുന്നത്।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Wisdom is shown by disciplined action: decide clearly before starting, persist without wavering, do not waste time, and maintain self-mastery. These traits together define a paṇḍita in Vidura’s ethical teaching.
In Udyoga Parva, Vidura delivers counsel on conduct and statecraft during the tense pre-war negotiations. Here he characterizes the ‘wise person’ through practical virtues—resolve, perseverance, valuing time, and control of the mind—meant to guide leaders and individuals amid crisis.