Shloka 23
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
नाप्राप्यमभिवाउछन्ति नष्ट नेच्छन्ति शोचितुम् । आपत्सु च न मुहान्ति नरा: पण्डितबुद्धय:,पण्डितोंकी-सी बुद्धि रखनेवाले मनुष्य दुर्लभ वस्तुकी कामना नहीं करते, खोयी हुई वस्तुके विषयमें शोक करना नहीं चाहते और विपत्तिमें पड़कर घबराते नहीं हैं
nāprāpyam abhivāñchanti naṣṭaṁ necchanti śocitum | āpatsu ca na muhyanti narāḥ paṇḍitabuddhayaḥ ||
പണ്ഡിതബുദ്ധിയുള്ളവർ ലഭിക്കാത്തതിനെ ആഗ്രഹിക്കുകയില്ല; നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കുവാൻ ഇച്ഛിക്കുകയില്ല; ആപത്തുകളിൽ പെട്ടാലും അവർ മോഹിതരാകുകയില്ല, കുലുങ്ങുകയില്ല।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Wise people align desire with what is truly attainable, do not cling to what has already been lost, and keep mental clarity during crises—showing restraint, acceptance, and steadiness as marks of paṇḍita-buddhi (mature discernment).
In Udyoga Parva, Vidura offers moral and practical counsel in the tense lead-up to war. Here he characterizes the conduct of the truly wise, urging emotional discipline and clear judgment amid loss and impending danger.