Shloka 17
अम्बा-शाल्वसंवादः | Amba’s Appeal to Śālva and His Refusal
Devanagari script
ते रथैर्गजसंकाशैगजैश्नल गजयोधिन: । पुष्टैश्नाश्वचैर्महीपाला: समुत्पेतुरुदायुधा:,वे राजा हाथियोंके समान विशाल रथों, हाथियों और हृष्ट-पुष्ट अश्वोंपर सवार हो अस्त्र- शस्त्र लिये मुझपर आक्रमण करने लगे। उनमेंसे कितने ही हाथियोंपर सवार होकर युद्ध करनेवाले थे
Translation
ആ ഭൂപാലന്മാർ ആനയെപ്പോലെയുള്ള മഹാരഥങ്ങളിൽ, ഗജങ്ങളിൽ, ഹൃഷ്ടപുഷ്ടമായ അശ്വങ്ങളിൽ കയറി, ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് എന്നെ ആക്രമിക്കാൻ പാഞ്ഞുവന്നു; അവരിൽ പലരും ഗജാരൂഢ യോദ്ധാക്കളായിരുന്നു।
Word by Word
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
रथैःwith chariots
रथैः:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Plural
गज-संकाशैःelephant-like (in appearance/size)
गज-संकाशैः:
Karana
TypeAdjective
Rootगजसंकाश
FormMasculine, Instrumental, Plural
गजैःwith elephants
गजैः:
Karana
TypeNoun
Rootगज
FormMasculine, Instrumental, Plural
नर-गज-योधिनःfighters (yodhin) on men and elephants / troops of men-and-elephants
नर-गज-योधिनः:
Karta
TypeNoun
Rootनरगजयोधिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
पुष्टैःwith well-nourished/strong
पुष्टैः:
Karana
TypeAdjective
Rootपुष्ट
FormMasculine, Instrumental, Plural
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
Karana
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
महीपालाःkings (protectors of the earth)
महीपालाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपाल
FormMasculine, Nominative, Plural
समुत्पेतुःsprang up / rushed forth
समुत्पेतुः:
TypeVerb
Rootसम्-उत्-√पत्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
उदायुधाःwith weapons raised / bearing uplifted weapons
उदायुधाः:
Karta
TypeAdjective
Rootउदायुध
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes