Shloka 18
भीष्म–दुर्योधनसंवादः — शिखण्डिनं न हन्तुं कारणकथनम्
Amba-ākhyāna prologue
स हि संग्रामशोभी च भक्तश्नापि किरीटिन: । चेकितान: सत्यधृति: पाण्डवानां महारथौ | द्वाविमौ पुरुषव्याप्रौ रथोदारौ मतौ मम,चित्रायुध संग्राममें शोभा पानेवाले तथा अर्जुनके भक्त हैं। चेकितान और सत्यधृति--ये दो पुरुषसिंह पाण्डव-सेनाके महारथी हैं। मैं इन्हें रथियोंमें श्रेष्ठ मानता हूँ
sa hi saṅgrāmaśobhī ca bhaktaś cāpi kirīṭinaḥ | cekitānaḥ satyadhṛtiḥ pāṇḍavānāṃ mahārathau || dvāv imau puruṣavyāghrau rathodārau matau mama |
ഇവർ ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ ശോഭ പകരുന്നവരും കിരീടധാരിയായ അർജുനന്റെ ഭക്തരുമാണ്. ചേകിതാനനും സത്യധൃതിയും—പാണ്ഡവസേനയിലെ ഈ രണ്ടു മഹാരഥന്മാർ. എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ രണ്ടു പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാർ രഥയോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠർ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights two complementary virtues in a kṣatriya context: excellence in battle (saṅgrāmaśobhā) and steadfast loyalty (bhakti) to a worthy leader (Arjuna). The verse suggests that martial skill gains ethical weight when joined with disciplined allegiance and recognized merit.
In Udyoga Parva’s war-preparation setting, Bhīṣma is identifying and evaluating notable fighters on the Pāṇḍava side. He singles out Cekitāna and Satyadhṛti as great chariot-warriors, praising their battlefield brilliance and their devotion to Arjuna.