Shloka 28

भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा

Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength

Devanagari script

बाह्लीको5तिरथश्लैव समरे चानिवर्तन: । मम राजन मतो युद्धे शूरो वैवस्वतोपम:,बाह्नलीक अतिरथी वीर हैं। ये युद्धसे कभी पीछे नहीं हटते हैं। राजन्‌! मैं समरभूमिमें इन्हें यमराजके समान शूरवीर मानता हूँ

Transliteration

Bāhlīko ’tirathaś caiva samare cānivartanaḥ | mama rājan mato yuddhe śūro Vaivasvatopamaḥ ||

Translation

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ബാഹ്ലീകൻ തീർച്ചയായും അതിരഥനും, സമരത്തിൽ ഒരിക്കലും പിൻമാറാത്തവനും ആണ്. രാജാവേ! എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ അവൻ വൈവസ്വതൻ (യമൻ) തുല്യനായ ശൂരൻ.

Word by Word

• बाह्लीकः: Bahlika (proper name)
• बाह्लीकः: Karta
• Type: Noun
• Root: बाह्लीक
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अतिरथः: a great chariot-warrior
• अतिरथः: Karta
• Type: Noun
• Root: अतिरथ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• समरे: in battle
• समरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: समर
• Form: Masculine, Locative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अनिवर्तनः: one who does not turn back; unretreating
• अनिवर्तनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अनिवर्तन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मम: of me; my
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Genitive, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• मतः: considered; regarded
• Type: Kridanta
• Root: मत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• युद्धे: in war
• युद्धे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युद्ध
• Form: Neuter, Locative, Singular

• शूरः: heroic; brave
• शूरः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शूर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वैवस्वत-उपमः: comparable to Vaivasvata (Yama)
• Type: Adjective
• Root: वैवस्वत-उपम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Bāhlīka
• Vaivasvata (Yama)