Shloka 33
Pāṇḍava-senā-niryāṇa and Vyūha-vibhāga (पाण्डवसेनानिर्याण तथा व्यूहविभाग)
त्वं तु लोकविनाशाय धृतराष्ट्रकुलस्यथ च । उत्पन्नो वैरपुरुष: स्वकुलघ्नश्व पापकृत्,'तू सम्पूर्ण जगत् तथा धृतराष्ट्रकुलके विनाशके लिये पापाचारी मूर्तिमान् वैरपुरुष होकर उत्पन्न हुआ है। तू अपने कुलका भी नाश करनेवाला है
tvaṁ tu lokavināśāya dhṛtarāṣṭrakulasya ca | utpanno vairapuruṣaḥ svakulaghnaś ca pāpakṛt ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—“എന്നാൽ നീ ലോകനാശത്തിനും ധൃതരാഷ്ട്രകുലനാശത്തിനും വേണ്ടി പാപാചാരിയായി, വൈരത്തിന്റെ മൂർത്തരൂപമായി ജനിച്ചവൻ. നീ സ്വന്തം വംശത്തെയും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ.”
संजय उवाच
Educational Q&A
Unchecked hostility (vaira) and sinful conduct (pāpakṛt) do not remain private faults; they become socially catastrophic, destroying both the wider world (loka) and one’s own lineage (svakula). The verse frames moral failure as a force that inevitably rebounds upon one’s family and community.
Sanjaya, narrating events to Dhṛtarāṣṭra, condemns the addressee as an embodiment of enmity whose actions will bring about the ruin of Dhṛtarāṣṭra’s house and widespread devastation—foreshadowing the destructive outcome of the Kurukṣetra conflict.