Shloka 1
Kṛṣṇasya Karṇam Prati Sāntvavacana
Kṛṣṇa’s Conciliatory Address to Karṇa
ऑपनआक्रा बछ। अ्-क्ााज एकोनचत्वारिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: भीष्मसे वार्तालाप आरम्भ करके द्रोणाचार्यका दुर्योधनको पुन: संधिके लिये समझाना वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु विमनास्तिर्यग्दृष्टिरधोमुख: । संहत्य च भ्रुवोर्मध्यं न किंचिद् व्याजहार ह,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! भीष्म और द्रोणाचार्यके इस प्रकार कहनेपर दुर्योधनका मन उदास हो गया। उसने टेढ़ी आँखोंसे देखकर और भौंहोंको बीचसे सिकोड़कर मुँह नीचा कर लिया। वह उन दोनोंसे कुछ बोला नहीं
vaiśampāyana uvāca evam uktas tu vimanās tiryag-dṛṣṭir adho-mukhaḥ | saṃhatya ca bhruvor madhyaṃ na kiñcid vyājahāra ha ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ മനസ്സുതളർന്നു. വശത്തേക്ക് നോക്കി, മുഖം താഴ്ത്തി, ഭ്രൂമധ്യം ചുരുക്കി, ഒരു വാക്കും ഉച്ചരിച്ചില്ല.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A key ethical point is that inner pride and resentment can make a person incapable of receiving good counsel. Silence here is not composure but a refusal to engage with dharmic restraint, foreshadowing destructive choices.
After being advised (in the surrounding passage, by elders such as Bhīṣma and Droṇa) to pursue reconciliation, Duryodhana reacts with visible displeasure—sideways glances, lowered face, knitted brows—and remains silent, signaling resistance to peace.