Shloka 15
गालवेन उशीनरराजसमागमः
Gālava’s Audience with King Uśīnara
शकुन्तलायां दुष्यन्तो धृत्यां धर्मश्न शाश्वत: । दमयन्त्यां नलश्लैव सत्यवत्यां च नारद:,राजर्षि दिवोदास माधवीमें अनुरक्त होकर उसके साथ रमण करने लगे। जैसे सूर्य प्रभावतीके, अग्नि स्वाहाके, देवेन्द्र शचीके, चन्द्रमा रोहिणीके, यमराज धूमोणाके, वरुण गौरीके, कुबेर ऋद्धिके, नारायण लक्ष्मीके, समुद्र गंगाके, रुद्रदेव रुद्राणीके, पितामह ब्रह्मा वेदीके, वसिष्ठनन्दन शक्ति अदृश्यन्तीके, वसिष्ठ अक्षमाला (अरुन्धती)-के, च्यवन सुकन्याके, पुलस्त्य संध्याके, अगस्त्य विदर्भराजकुमारी लोपामुद्राके, सत्यवान् सावित्रीके, भगु पुलोमाके, कश्यप अदितिके, जमदग्नि रेणुकाके, कुशिकवंशी विश्वामित्र हैमवर्तीके, बृहस्पति ताराके, शुक्र शतपर्वाके, भूमिपति भूमिके, पुरूरवा उर्वशीके, ऋचीक सत्यवतीके, मनु सरस्वतीके, दुष्यन्त शकुन्तलाके, सनातन धर्मदेव धृतिके, नल दमयन्तीके, नारद सत्यवतीके, जरत्कारु मुनि नागकन्या जरत्कारुके, पुलस्त्य प्रतीच्याके, ऊर्णायु मेनकाके, तुम्बुरु रम्भाके, वासुकि शतशीर्षके, धनंजय कुमारीके, श्रीरामचन्द्रजी विदेहनन्दिनी सीताके तथा भगवान् श्रीकृष्ण रुक्मिणी देवीके साथ रमण करते हैं, उसी प्रकार अपने साथ रमण करनेवाले राजा दिवोदासके वीर्यसे माधवीने प्रतर्दन नामक एक पुत्र उत्पन्न किया
divodāsa uvāca |
śakuntalāyāṃ duṣyanto dhṛtyāṃ dharmaś ca śāśvataḥ |
damayantyāṃ nalaś caiva satyavatyāṃ ca nāradaḥ ||
ദിവോദാസൻ പറഞ്ഞു—ശകുന്തലയിൽ ദുഷ്യന്തൻ, ധൃതിയിൽ സനാതന ധർമ്മദേവൻ, ദമയന്തിയിൽ നളൻ, സത്യവതിയിൽ നാരദൻ രമിക്കുന്നതുപോലെ—ഞാനും മാധവിയിൽ അനുരക്തനായി അവളോടു വിഹരിച്ചു; എന്റെ വീര്യത്തിൽ നിന്ന് മാധവി പ്രതർദനൻ എന്നൊരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.
दिवोदास उवाच
Educational Q&A
The verse uses well-known exemplary couples to suggest that conjugal union, when aligned with dharma, supports social order and legitimate lineage; it normalizes Divodāsa’s union with Mādhavī as dharmically patterned rather than merely sensual.
Divodāsa speaks, listing famous pairings (Duṣyanta–Śakuntalā, Dharma–Dhṛti, Nala–Damayantī, Nārada–Satyavatī) as parallels; in the surrounding passage, this leads into the account that Mādhavī bore Divodāsa a son named Pratardana.