Shloka 13
गालवेन उशीनरराजसमागमः
Gālava’s Audience with King Uśīnara
रेणुकायां यथा<<र्चीको हैमवत्यां च कौशिक: । बृहस्पतिश्च तारायां शुक्रश्चन शतपर्वणा,राजर्षि दिवोदास माधवीमें अनुरक्त होकर उसके साथ रमण करने लगे। जैसे सूर्य प्रभावतीके, अग्नि स्वाहाके, देवेन्द्र शचीके, चन्द्रमा रोहिणीके, यमराज धूमोणाके, वरुण गौरीके, कुबेर ऋद्धिके, नारायण लक्ष्मीके, समुद्र गंगाके, रुद्रदेव रुद्राणीके, पितामह ब्रह्मा वेदीके, वसिष्ठनन्दन शक्ति अदृश्यन्तीके, वसिष्ठ अक्षमाला (अरुन्धती)-के, च्यवन सुकन्याके, पुलस्त्य संध्याके, अगस्त्य विदर्भराजकुमारी लोपामुद्राके, सत्यवान् सावित्रीके, भगु पुलोमाके, कश्यप अदितिके, जमदग्नि रेणुकाके, कुशिकवंशी विश्वामित्र हैमवर्तीके, बृहस्पति ताराके, शुक्र शतपर्वाके, भूमिपति भूमिके, पुरूरवा उर्वशीके, ऋचीक सत्यवतीके, मनु सरस्वतीके, दुष्यन्त शकुन्तलाके, सनातन धर्मदेव धृतिके, नल दमयन्तीके, नारद सत्यवतीके, जरत्कारु मुनि नागकन्या जरत्कारुके, पुलस्त्य प्रतीच्याके, ऊर्णायु मेनकाके, तुम्बुरु रम्भाके, वासुकि शतशीर्षके, धनंजय कुमारीके, श्रीरामचन्द्रजी विदेहनन्दिनी सीताके तथा भगवान् श्रीकृष्ण रुक्मिणी देवीके साथ रमण करते हैं, उसी प्रकार अपने साथ रमण करनेवाले राजा दिवोदासके वीर्यसे माधवीने प्रतर्दन नामक एक पुत्र उत्पन्न किया
reṇukāyāṃ yathā ṛcīko haimavatyāṃ ca kauśikaḥ | bṛhaspatiś ca tārāyāṃ śukraś ca na śataparvaṇā ||
ദിവോദാസൻ പറഞ്ഞു—രേണുകയോടു ജമദഗ്നി രമിക്കുന്നതുപോലെ, ഹൈമവതിയോടു കൗശികൻ (വിശ്വാമിത്രൻ), താരയോടു ബൃഹസ്പതി, ശതപർവയോടു ശുക്രൻ—അങ്ങനെ തന്നേ ഞാൻ ദിവോദാസൻ മാധവിയോടു ഗാഢാനുരാഗം കൊണ്ടു അവളോടു ക്രീഡിച്ചു. എന്റെ വീര്യബലത്താൽ മാധവി പ്രതർദനൻ എന്ന പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.
दिवोदास उवाच
Educational Q&A
The passage underscores the dharmic and social significance of sanctioned unions and progeny: celebrated exemplars are invoked to normalize Divodāsa’s attachment to Mādhavī and to validate the birth of an heir, highlighting continuity of lineage as a key royal and ethical concern.
Divodāsa speaks about becoming enamored of Mādhavī and living with her; by comparing their union to famous pairings, he situates it within a recognized tradition, and he states that Mādhavī bore him a son named Pratardana.