Shloka 12
Nahuṣa Abhiṣeka and the Crisis of Restraint (नहुषाभिषेकः—दमभ्रंशः)
कैलासे हिमवत्पृष्ठे मन्दरे श्वेतपर्वते । सहो महेन्द्रे मलये समुद्रेषु सरित्सु च,देवराज नहुष सम्पूर्ण देवोद्यानोंमें, नन्दनवनके उपवनोंमें, कैलासमें, हिमालयके शिखरपर, मन्दराचल, श्वेतगिरि, सहा, महेन्द्र तथा मलयपर्वतपर एवं समुद्रों और सरिताओंमें, अप्सराओं तथा देवकन्याओंके साथ भाँति-भाँतिकी क्रीड़ाएँ करते थे, कानों और मनको आकर्षित करनेवाली नाना प्रकारकी दिव्य कथाएँ सुनते थे तथा सब प्रकारके वाद्यों और मधुर स्वरसे गाये जानेवाले गीतोंका आनन्द लेते थे
kailāse himavatpṛṣṭhe mandare śvetaparvate | sahā mahendre malaye samudreṣu saritsu ca ||
ശല്യൻ പറഞ്ഞു— കൈലാസത്തിൽ, ഹിമവാന്റെ ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളിൽ, മന്ദരത്തിലും ശ്വേതപർവതത്തിലും, സഹ്യ, മഹേന്ദ്ര, മലയം എന്നീ പർവതങ്ങളിൽ, കൂടാതെ സമുദ്രങ്ങളിലും നദികളിലും—ദേവരാജൻ നഹുഷൻ ദേവോദ്യാനങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണ വൈഭവത്തിലും നന്ദനവനത്തിലെ ഉപവനങ്ങളിലും അപ്സരസ്സുകളോടും ദേവകന്യകളോടും കൂടി നാനാവിധ ക്രീഡകളിൽ രമിച്ചു. ശ്രവണത്തിനും മനസ്സിനും ഹർഷം പകരുന്ന പലവിധ ദിവ്യകഥകൾ കേട്ടുകൊണ്ട്, എല്ലാ തരത്തിലുള്ള വാദ്യങ്ങളോടും കൂടിയ മധുരസ്വരഗീതങ്ങളെ അവൻ ആസ്വദിച്ചു.
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the allure of celestial pleasure—gardens, music, stories, and companionship—implicitly warning that even exalted power and refined enjoyment can distract a ruler from restraint and dharma. It sets up an ethical contrast between indulgence and disciplined kingship.
Śalya describes King Nahuṣa moving through famed divine mountains, oceans, and rivers, enjoying the gods’ pleasure-groves (especially Nandana), sporting with apsarases and celestial maidens, and delighting in divine tales and music—an image of peak prosperity and indulgence in a heavenly setting.