Shloka 7
Virāṭa-sabhāyāṃ Saṃniveśaḥ — Assembly at Virāṭa’s Hall and Kṛṣṇa’s Diplomatic Counsel
Devanagari script
तथोपविष्टेषु महारथेषु विराजमानाभरणाम्बरेषु । रराज सा राजवती समृद्धा ग्रहैरिव द्यौर्विमलैरुपेता
Transliteration
tathopaviṣṭeṣu mahārathēṣu virājamānābharaṇāmbareṣu | rarāja sā rājavatī samṛddhā grahair iva dyaur vimalair upetā ||
Translation
ആ മഹാരഥികൾ എല്ലാവരും തിളങ്ങുന്ന ആഭരണങ്ങളും മനോഹര വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചു ഇരുന്നപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ ആ സമൃദ്ധസഭ മഹിമയോടെ പ്രകാശിച്ചു—നിർമ്മലമായ ആകാശം ദീപ്തഗ്രഹ-നക്ഷത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ. ഈ ബാഹ്യ വൈഭവത്തിന്റെ തിളക്കത്തിനുള്ളിൽ, ഉടൻ വരാനിരിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളുടെ നൈതിക ഭാരത്തിൻ്റെ സൂക്ഷ്മ സൂചനയും ഒളിഞ്ഞിരുന്നു.
Word by Word
तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उपविष्टेषुwhen (they) were seated
उपविष्टेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउपविष्ट
FormMasculine, Locative, Plural
महारथेषुamong the great warriors
महारथेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Locative, Plural
विराजमानshining, resplendent
विराजमान:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवि-राज्
FormMasculine, Locative, Plural
आभरण-अम्बरेषुin ornaments and garments
आभरण-अम्बरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआभरण + अम्बर
FormNeuter, Locative, Plural
रराजshone
रराज:
TypeVerb
Rootराज्
FormPerfect, Third, Singular
साthat (she/it)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
राजवतीfilled with kings
राजवती:
Karta
TypeAdjective
Rootराजवत्
FormFeminine, Nominative, Singular
समृद्धाprosperous, splendid
समृद्धा:
Karta
TypeAdjective
Rootसमृद्ध
FormFeminine, Nominative, Singular
ग्रहैःwith planets
ग्रहैः:
Karana
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Instrumental, Plural
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
द्यौःthe sky/heaven
द्यौः:
Karta
TypeNoun
Rootद्यौ
FormFeminine, Nominative, Singular
विमलैःbright, pure
विमलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमल
FormMasculine, Instrumental, Plural
उपेताendowed with, accompanied by
उपेता:
Karta
TypeAdjective
Rootउप-इ
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
M
mahāratha (great chariot-warriors)R
rājānaḥ (kings)S
sabhā (royal assembly/court)D
dyauḥ (sky/heaven)G
graha (planets/luminaries)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes