Shloka 1263
महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च । मनुष्य अपने मनको संयममें रखते हुए बाहर-भीतरसे शुद्ध हो महाभारतमें वर्णित इस इतिहासको क्रमश: यथावत् रूपसे सुनकर इसे समाप्त करनेके पश्चात् इनमें मारे गये प्रमुख वीरोंके लिये श्राद्ध करे। भारत! भरतभूषण! महाभारत सुनकर श्रोता अपनी शक्तिके अनुसार ब्राह्मणोंको भक्तिभावसे नाना प्रकारके रत्न आदि बड़े-बड़े दान दे
mahādānāni deyāni ratnāni vividhāni ca | manuṣyaḥ svamanasaḥ saṃyame sthitaḥ bahiḥ-antar-śuddhaḥ mahābhārate varṇitam imaṃ itihāsaṃ kramaśaḥ yathāvat śrutvā samāpayitvā teṣu hata-pramukha-vīrāṇāṃ śrāddhaṃ kuryāt | bhārata bharatabhūṣaṇa mahābhārataṃ śrutvā śrotā yathāśakti brāhmaṇebhyo bhaktibhāvena nānāvidhāni ratnādi mahādānāni dadyāt ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—മഹാദാനങ്ങൾ നൽകണം; വിവിധവിധ രത്നാദികളും. മനസ്സിനെ സംയമപ്പെടുത്തി, ബാഹ്യാന്തര ശുദ്ധിയോടെ, മഹാഭാരതത്തിൽ വർണ്ണിക്കപ്പെട്ട ഈ ഇതിഹാസം ക്രമമായി യഥാവിധി ശ്രവിക്കണം; സമാപ്തിക്കു ശേഷം, അതിൽ ഹതരായ പ്രധാന വീരന്മാർക്കായി ശ്രാദ്ധകർമ്മം നടത്തണം. ഹേ ഭാരതാ, ഭരതഭൂഷണാ! മഹാഭാരതം കേട്ട ശേഷം ശ്രോതാവ് തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണർക്കു രത്നാദി മഹാദാനങ്ങൾ നൽകണം.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage teaches that sacred listening should be joined with inner discipline and purity, and culminate in ethical action: honoring the dead through śrāddha and supporting brāhmaṇas through charitable giving according to one’s means.
Vaiśampāyana gives a concluding injunction about how a listener should complete the Mahābhārata: hear it properly in sequence, maintain self-control and purity, then perform śrāddha for the principal fallen heroes and offer major gifts—such as jewels—to brāhmaṇas with devotion.