Shloka 60
Svargārohaṇa-parva Adhyāya 5 — Karmaphala-Nirdeśa and Phalāśruti (कर्मफलनिर्देशः फलश्रुतिश्च)
य इमां संहितां पुण्यां पुत्रमध्यापयच्छुकम् । मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च । संसारेष्वनुभूतानि यान्ति यास्यन्ति चापरे
ya imāṃ saṃhitāṃ puṇyāṃ putram adhyāpayac chukam | mātāpitṛsahasrāṇi putradāraśatāni ca | saṃsāreṣv anubhūtāni yānti yāsyanti cāpare ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഈ പുണ്യസംഹിത പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി തന്റെ പുത്രൻ ശുകനോട് അധ്യാപനം ചെയ്തവൻ മഹാഭാരതത്തിന്റെ സാരോപദേശം ഇങ്ങനെ പറയുന്നു—സംസാരത്തിൽ മനുഷ്യർ ആയിരക്കണക്കിന് മാതാപിതാക്കളോടും നൂറുകണക്കിന് പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യമാരോടും കൂടിയ സംഗമ-വിയോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചുകഴിഞ്ഞു, അനുഭവിക്കുന്നു, ഇനിയും അനുഭവിക്കും; ഇത്തരത്തിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും രൂപപ്പെടുകയും പിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Worldly relationships—parents, spouses, children—are repeatedly gained and lost across the cycles of saṃsāra. Recognizing this recurring conjunction and separation encourages detachment and a clearer pursuit of dharma rather than clinging to transient bonds.
Vaiśampāyana introduces a key, distilled instruction associated with the Mahābhārata’s sacred teaching tradition: the holy compendium was revealed and taught to Śuka, and its essence is stated as a reflection on the repetitive, impermanent nature of familial ties in worldly existence.