Adhyāya 6: Vidura’s Saṃsāra-Upamā
The Allegory of the Well, Time, and Desire
रात्यहानि तु तान्याहुर्भूतानां परिचिन्तका: । छः: ऋतुएँ ही उसके छः मुख हैं और बारह महीने ही बारह पैर बताये गये हैं। जो चूहे सदा उद्यत रहकर उस वृक्षको काटते हैं, उन चूहोंको विचारशील विद्वान प्राणियोंके दिन और रात बताते हैं
rātryahānī tu tāny āhur bhūtānāṃ paricintakāḥ | ṣaḍ ṛtava eva tasya ṣaḍmukhāḥ proktāḥ dvādaśa māsā eva dvādaśa pādāḥ kathitāḥ | ye mūṣakāḥ sadodyatāḥ san vṛkṣaṃ chindanti tān mūṣakān vicāraśīlā vidvāṃso bhūtānāṃ rātriṃ ca divā ca vadanti |
പരിചിന്തകരായ ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു—എപ്പോഴും ഉത്സുകമായി ആ വൃക്ഷത്തെ കടിച്ചുതിന്നുന്ന രണ്ടു എലികൾ ജീവികളുടെ ‘പകലും’ ‘രാത്രിയും’ ആകുന്നു।
विदुर उवाच