Shloka 20
Saṃsāra-gahana-jñāna: Vidura’s Account of Embodiment, Bondage, and Dharmic Release (संसारगहन-ज्ञानम्)
Devanagari script
एवं सर्व विदित्वा वै यस्तत्त्वमनुवर्तते । स प्रमोक्षाय लभते पन्थानं मनुजेश्वर,नरेश्वर! जो इस प्रकार सब कुछ जानकर तत्त्वका अनुसरण करता है, वह मोक्षतक पहुँचनेके लिये मार्ग प्राप्त कर लेता है
Transliteration
evaṁ sarvaṁ viditvā vai yas tattvam anuvartate | sa pramokṣāya labhate panthānaṁ manujeśvara ||
Translation
ഹേ മനുജേശ്വരാ! ഇതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി അറിഞ്ഞ് തത്ത്വത്തെ അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നവൻ മോക്ഷത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന പാതയെ പ്രാപിക്കുന്നു.
Word by Word
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
विदित्वाhaving known
विदित्वा:
TypeVerb
Rootविद्
FormAbsolutive (क्त्वा), Parasmaipada (usage-neutral here)
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्त्वम्truth, principle, reality
तत्त्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतत्त्व
FormNeuter, Accusative, Singular
अनुवर्ततेfollows, conforms to
अनुवर्तते:
TypeVerb
Rootअनु-वृत्
FormLat (Present), Atmanepada, Third, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रमोक्षायfor liberation (final release)
प्रमोक्षाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootप्रमोक्ष
FormMasculine, Dative, Singular
लभतेobtains, gains
लभते:
TypeVerb
Rootलभ्
FormLat (Present), Atmanepada, Third, Singular
पन्थानम्path, way
पन्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootपथिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
मनुजेश्वरO lord of men
मनुजेश्वर:
TypeNoun
Rootमनुज-ईश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraM
manujeśvara (the king addressed)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes