Shloka 43
Chapter 26: Śoka-pratiṣedha, Hata-saṅkhyā, Gati-vibhāga, Pretakārya-ājñā
Restraint of Grief, Count of the Slain, Destinies, and Funerary Directives
चित्वा दारुभिर व्यग्रै: प्रभूते: स्नेहपाचितै: । दाहयामास तान् सर्वान् विदुरो राजशासनात्,इसके बाद वहाँ अनेक देशोंसे आये हुए जो अनाथ लोग मारे गये, उन सबकी लाशोंको मँगवाकर उनके सहस्रों ढेर लगाये। फिर घी-तेलमें भिगोयी हुई बहुत-सी लकड़ियोंद्वारा स्थिरचित्तवाले लोगोंसे चिता बनाकर उन सबको विदुरजीने राजाकी आज्ञाके अनुसार दग्ध करवा दिया
cittvā dārubhir vyagraiḥ prabhūtaiḥ snehapācitaiḥ | dāhayāmāsa tān sarvān viduro rājaśāsanāt ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ധാരാളം വിറകുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, നെയ്യും എണ്ണയും നന്നായി നനച്ചതാക്കി ഒരുക്കി, രാജാജ്ഞപ്രകാരം വിദുരൻ അവരെയെല്ലാം ദഹിപ്പിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in the devastation after war, dharma expresses itself through responsible action: the ruler’s administration must ensure orderly, respectful disposal of the dead, and trusted elders like Vidura execute such duties without personal agitation, treating it as an ethical obligation rather than vengeance.
After the great slaughter, preparations are made for mass cremations. Vidura arranges abundant fuel—wood prepared with oily substances to ensure burning—and, following the king’s directive, oversees the cremation of all the bodies.