Shloka 38
Chapter 26: Śoka-pratiṣedha, Hata-saṅkhyā, Gati-vibhāga, Pretakārya-ājñā
Restraint of Grief, Count of the Slain, Destinies, and Funerary Directives
एतांश्रान्यांश्व॒ सुबहून् पार्थिवांश्व सहस्रश: । घृतधाराहुतैर्दीप्तै: पावकैः समदाहयन्,राजा दुर्योधन, उनके निन्यानबे महारथी भाई, राजा शल्य, शल, भूरिश्रवा, राजा जयद्रथ, अभिमन्यु, दुःशासन-पुत्र लक्ष्मण, राजा धृष्टकेतु, बृहन्त, सोमदत्त, सौसे भी अधिक सूंजयवीर, राजा क्षेमधन्वा, विराट द्रपद, शिखण्डी, पांचालदेशीय द्रुपदपुत्र धृष्टद्युम्न, युधामन्यु, पराक्रमी उत्तमौजा, कोसलराज बृहद्वल, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, सुबलपुत्र शकुनि, अचल, वृषक, राजा भगदत्त, पुत्रोंसहित अमर्षशील वैकर्तन कर्ण, महाधनुर्धर पाँचों केकयराजकुमार, महारथी त्रिगर्त, राक्षसराज घटोत्कच, बकके भाई राक्षसप्रवर अलम्बुष और राजा जलसंध--इनका तथा अन्य बहुतेरे सहस्रों भूपालोंका घीकी धारासे प्रज्वलित हुई अग्नियोंद्वारा उन लोगोंने दाह-कर्म कराया
etāṁś cānyāṁś ca bahūn pārthivāṁś ca sahasraśaḥ | ghṛtadhārāhutair dīptaiḥ pāvakaiḥ samadāhayan ||
വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഇവരെയും, കൂടാതെ സഹസ്രങ്ങളായി ഉണ്ടായിരുന്ന അനേകം മറ്റ് രാജാക്കളെയും, ഘൃതധാരകളാൽ ആഹുതി നൽകിയ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നികളിൽ സമർപ്പിച്ച് അവർ വിധിപൂർവ്വം ദാഹകർമ്മം നടത്തി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid overwhelming grief after war, dharma requires the living to complete the dead’s last rites with due ritual care; the verse also highlights the impermanence of royal power and martial glory.
After the great slaughter, the survivors arrange mass cremations: countless kings and warriors are consigned to blazing funeral fires fed by ghee-offerings, marking the solemn closure of the battlefield’s aftermath.