Shloka 31
स्त्री-विलापः — गान्धार्याः रणभूमिदर्शनं शापवचनं च
Battlefield Lament and Gāndhārī’s Curse
दुर्योधनाद् द्रोणसुतात् सैन्धवाच्च जयद्रथात् । सोमदत्ताद् विकर्णाच्च शूराच्च कृतवर्मण:,श्रीकृष्ण! तुम्हारे साथ ही ये समस्त पाण्डव अवध्य जान पड़ते हैं, जो कि द्रोण, भीष्म, वैकर्तन कर्ण, कृपाचार्य, दुर्योधन, द्रोणपुत्र अश्वत्थामा, सिंधुराज जयद्रथ, सोमदत्त, विकर्ण और शूरवीर कृतवर्माके हाथसे जीवित बच गये हैं
vaiśampāyana uvāca | duryodhanād droṇasutāt saindhavācca jayadrathāt | somadattād vikarṇācca śūrācca kṛtavarmaṇaḥ ||
ദുര്യോധനനിൽ നിന്നു, ദ്രോണപുത്രൻ അശ്വത്ഥാമയിൽ നിന്നു, സൈന്ധവരാജൻ ജയദ്രഥനിൽ നിന്നു, സോമദത്തനിൽ നിന്നു, വികർണനിൽ നിന്നു, വീരൻ കൃതവർമ്മനിൽ നിന്നു—ഇവരുടെ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്നുമെല്ലാം അവർ രക്ഷപ്പെട്ടു. ശ്രീകൃഷ്ണാ! നിന്റെ സംരക്ഷണത്താൽ തന്നെയാണ് ഈ പാണ്ഡവർ എല്ലാവരും അവധ്യരെന്നു തോന്നുന്നത്; ദ്രോണൻ, ഭീഷ്മൻ, വൈകർത്തന കർണ്ണൻ, കൃപാചാര്യൻ, ദുര്യോധനൻ, അശ്വത്ഥാമ, ജയദ്രഥൻ, സോമദത്തൻ, വികർണൻ, കൃതവർമ്മൻ തുടങ്ങിയ മഹാരഥികളുടെ പ്രഹാരങ്ങൾക്കിടയിലും അവർ ജീവൻ നിലനിർത്തി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid the most violent conflict, survival and success are not presented as mere personal prowess; the passage frames the Pāṇḍavas’ escape from great warriors as a sign of higher protection and the mysterious working of fate, inviting reflection on dharma, dependence, and the limits of human power.
In the Strī Parva’s lamentation context, the narrator lists major Kaurava champions—Duryodhana, Aśvatthāmā, Jayadratha, Somadatta, Vikarṇa, and Kṛtavarman—implying that the Pāṇḍavas remained alive despite facing them, a recollection that heightens the sense of the war’s devastation and the extraordinary nature of the survivors’ deliverance.