Shloka 19
स्त्री-विलापः — गान्धार्याः रणभूमिदर्शनं शापवचनं च
Battlefield Lament and Gāndhārī’s Curse
एतास्तु द्रुपदं वृद्ध स्नुषा भार्याश्व दुःखिता: । दग्ध्वा गच्छन्ति पाउचाल्यं राजानमपसव्यतः,इन बूढ़े पांचालराज ट्रपदको इनकी दुःखी रानियाँ और पुत्रवधुएँ चितामें जलाकर इनकी प्रदक्षिणा करके जा रही हैं
etāstu drupadaṁ vṛddha snuṣā bhāryāś ca duḥkhitāḥ | dagdhvā gacchanti pāñcālyaṁ rājānam apasavyataḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ ഈ രാജ്ഞിമാരും മരുമക്കളും വൃദ്ധനായ ദ്രുപദനെ ചിതയിൽ ദഹിപ്പിച്ച്, പാഞ്ചാലരാജനെ അപസവ്യമായി (ഇടത്തോട്ടു തിരിഞ്ഞ്) പരിക്രമണം ചെയ്തു മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid overwhelming sorrow, dharma is upheld through proper funerary rites; the reverse circumambulation (apasavya) marks the inauspicious, liminal context of death and acknowledges the gravity of loss after war.
Drupada’s bereaved queens and daughters-in-law cremate the aged king and then move on while performing apasavya circumambulation around him, a ritual gesture associated with funerary observance.