Shloka 20
Gandhārī’s Lament for Bhūriśravas and Śakuni
Book 11, Chapter 24
Devanagari script
वासुदेवस्य सांनिध्ये पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा । युध्यत: समरे<न्येन प्रमत्तस्य निपातित:,“जब मेरे पति समरांगणमें दूसरेके साथ युद्धमें संलग्न हो अर्जुनकी ओरसे असावधान थे, उस समय भगवान् श्रीकृष्णके निकट अनायास ही महान् कर्म करनेवाले अर्जुनने इस हाथको काट गिराया था
Translation
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അവൾ പറയുന്നു—“എന്റെ ഭർത്താവ് സമരത്തിൽ മറ്റൊരാളോടു യുദ്ധത്തിൽ മുഴുകി അർജുനനെക്കുറിച്ച് അശ്രദ്ധനായിരുന്നപ്പോൾ, വാസുദേവ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സന്നിധിയിൽ അക്ലിഷ്ടകർമ്മനായ പാർഥ അർജുനൻ ഈ കൈ വെട്ടി വീഴ്ത്തി.”
Word by Word
वासुदेवस्यof Vāsudeva (Kṛṣṇa)
वासुदेवस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Genitive, Singular
सांनिध्येin the presence/nearby
सांनिध्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसांनिध्य
FormNeuter, Locative, Singular
पार्थेनby Pārtha (Arjuna)
पार्थेन:
Karana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Instrumental, Singular
अक्लिष्टकर्मणाby the one whose deeds are untroubled/effortless
अक्लिष्टकर्मणा:
Karana
TypeAdjective
Rootअक्लिष्टकर्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
युध्यतःof (him) fighting
युध्यतः:
Adhikarana
TypeVerb
Rootयुध्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Genitive, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
अन्येनwith/by another (opponent)
अन्येन:
Karana
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रमत्तस्यof (him) being careless/unaware
प्रमत्तस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रमत्त
FormPast passive participle (kta) used adjectivally, Masculine, Genitive, Singular
निपातितःwas struck down/cut down
निपातितः:
Karma
TypeVerb
Rootनि-पत्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes