Shloka 13
Gandhārī’s Lament for Bhūriśravas and Śakuni
Book 11, Chapter 24
बीभत्सुरतिबी भत्सं कर्मेदमकरोत् कथम् | प्रमत्तस्य यदच्छैत्सीद् बाहुं शूरस्य यज्वन:,वे कहती हैं--'अर्जुनने यह अत्यन्त घृणित कर्म कैसे किया? कि दूसरेके साथ युद्धमें लगे रहकर उनकी ओरसे असावधान हुए आप-जैसे यज्ञपरायण शूरवीरकी बाँह काट डाली
Vaiśampāyana uvāca | bībhatsur atibībhatsaṁ karmedaṁ akarot katham | pramattasya yad acchait sīd bāhuṁ śūrasya yajvanaḥ ||
വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു— “അവർ പറയുന്നു— ‘അർജുനൻ ഇത്തരമൊരു അത്യന്തം ഘൃണ്യമായ പ്രവൃത്തി എങ്ങനെ ചെയ്തു? മറ്റൊരാളുമായി യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കെ, ആ ഭാഗത്ത് ക്ഷണികമായി അശ്രദ്ധനായ യജ്ഞനിഷ്ഠനായ വീരന്റെ ഭുജം അവൻ എങ്ങനെ വെട്ടിമാറ്റി?’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse voices moral outrage at taking advantage of an opponent’s momentary inattention—especially when the opponent is already engaged elsewhere—highlighting the Mahābhārata’s recurring concern with yuddha-dharma (ethical limits in war) and the tension between victory and honor.
Vaiśampāyana reports a lamenting accusation: Arjuna (called Bībhatsu) is said to have committed a highly reprehensible act by cutting off the arm of a brave, yajña-observant warrior at a moment when that warrior, fighting another, was off-guard.