Shloka 14
अध्याय २१ — गान्धार्या वैकर्तनदर्शनम्
Gāndhārī’s Viewing of Vaikartana/Karṇa
सा वर्तमाना पतिता पृथिव्या- मुत्थाय दीना पुनरेव चैषा | कर्णस्य वक्त्र॑ परिजिपम्रमाणा रोख्यते पुत्रवधाभितप्ता
sā vartamānā patitā pṛthivyām utthāya dīnā punar eva caiṣā | karṇasya vaktraṃ parijihvamramāṇā roṣyate putravadha-abhitaptā ||
അവൾ ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും അലഞ്ഞുനടന്ന് ഭൂമിയിൽ വീണു. പിന്നെ ദീനയായി എഴുന്നേറ്റ് വീണ്ടും വിലപിച്ചു; മുഖം വികൃതമായി, നാവ് മുടങ്ങി—പുത്രവധത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണവേദനയിൽ അവൾ കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral cost of war: victory cannot erase the suffering of those who lose their children. It presents grief as a force that breaks composure and even coherent speech, reminding readers that violence produces enduring, ethically weighty consequences beyond the battlefield.
In the aftermath of the great war, a bereaved woman—overwhelmed by the killing of her sons—collapses to the ground, rises again, and continues wailing. Her face is distorted and her speech becomes faltering, showing the intensity of her sorrow.