Shloka 3
स्त्रीपर्व — गान्धारीविलापः
Strī Parva — Gāndhārī’s Lament over the Fallen
अस्य चापग्रहेणैव पाणि: कृतकिणो महान् | कथज्जचिच्छिद्यते गृप्रैरत्तुकामैस्तलत्रवान्,बराबर धनुष लिये रहनेसे इसकी विशाल हथेलीमें घट्ठा पड़ गया है। इसके हाथमें इस समय भी दस्ताना बँधा हुआ है; इसलिये इसे खानेकी इच्छावाले गीध बड़ी कठिनाईसे किसी-किसी तरह काट पाते हैं
asya cāpagraheṇaiva pāṇiḥ kṛtakiṇo mahān | kathaṃ ca cicchidyate gṛdhrair attukāmais talatravān ||
വില്ല് പിടിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ അവന്റെ വലിയ കരതളത്തിൽ കട്ടിയുള്ള കല്ലുസുകൾ പറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോഴും അവന്റെ കൈയിൽ കൈയുറ കെട്ടിയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ മാംസലോഭികളായ കഴുകുകൾക്കും വലിയ പ്രയാസത്തോടെ മാത്രമേ അതിനെ കീറി മുറിക്കാനാകൂ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the grim ethical aftermath of war: the warrior’s lifelong discipline (a palm hardened by gripping the bow) becomes, after death, a mark on the body amid battlefield desecration. It evokes reflection on the cost of violence and the impermanence of martial glory.
Vaiśampāyana describes a fallen warrior’s hand: it is large and calloused from constant bow-gripping, and still protected by a glove/hand-guard. Because of this covering, vultures trying to eat the corpse can only tear the hand with difficulty.