Shloka 7
Gāndhārī’s Lament and the Identification of Duḥśāsana (स्त्रीपर्व, अध्याय १८)
क्रातृश्चान्या: पितृश्चान्या: पुत्रांक्ष निहतान् भुवि । दृष्टवा परिपतन्त्येता: प्रगृह्दा सुमहाभुजान्,कुछ स्त्रियाँ रणभूमिमें मारे गये अपने भाइयोंको, कुछ पिताओंको और कुछ पुत्रोंको देखकर उन महाबाहु वीरोंको पकड़ लेती और वहीं गिर पड़ती हैं
bhrātṝṁś cānyāḥ pitṝṁś cānyāḥ putrāṁś ca nihatān bhuvi | dṛṣṭvā paripatanty etāḥ pragṛhya sumahābhujān ||
ചില സ്ത്രീകൾ ഭൂമിയിൽ വീണുകിടക്കുന്ന തങ്ങളുടെ സഹോദരന്മാരെ, ചിലർ പിതാക്കളെ, ചിലർ പുത്രന്മാരെ കണ്ടു—ആ മഹാബാഹു വീരന്മാരെ പിടിച്ചുപറ്റി അവിടെയേ ദുഃഖത്തിൽ വീണുപോകുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and emotional aftermath of war: even when conflict is framed in terms of duty and victory, its consequences are borne by families, and grief collapses social distinctions. It invites reflection on compassion and the true cost of violence.
In the Strī Parva’s lamentation scenes, women come upon the slain—some finding brothers, some fathers, some sons. Overwhelmed, they grasp the bodies of the mighty warriors and fall down in sorrow on the battlefield.