Shloka 456
Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda
Devanagari script
हतस्य कर्तुमिच्छन्ति तस्य लोकान् शृणुष्व मे । युद्धमें मारे गये वीरके लिये उसके आत्मीयजन न तो स्नान करना चाहते हैं
Translation
യുദ്ധത്തിൽ ഹതനായ വീരനുവേണ്ടി അവന്റെ സ്വജനങ്ങൾ സ്നാനം ചെയ്യാനും, അശൗചകർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കാനും, അന്നദാനം (ശ്രാദ്ധം) നടത്താനും, ജലദാനം (തർപ്പണം) ചെയ്യാനും ആഗ്രഹിക്കാറില്ല. അവന് ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങളെ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.
Word by Word
हतस्यof the slain (person)
हतस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootहत (√हन्)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कर्तुम्to do / to perform
कर्तुम्:
Karma
TypeVerb
Root√कृ
FormInfinitive (Tumun)
इच्छन्तिthey desire / wish
इच्छन्ति:
Kriya
TypeVerb
Root√इष् (इच्छ)
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
तस्यof him / his
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
लोकान्worlds / realms
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
शृणुष्वhear (you) / listen
शृणुष्व:
Kriya
TypeVerb
Root√श्रु
FormImperative, 2nd, Singular, Parasmaipada
मेfrom me
मे:
Apadana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAblative/Genitive (enclitic), Singular
Speaker
अम्बरीष उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes