Shloka 3
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
अराजकेषु राष्ट्रेषु धर्मो न व्यवतिष्ठते । परस्परं च खादन्ति सर्वथा धिगराजकम्
arājakeṣu rāṣṭreṣu dharmo na vyavatiṣṭhate | parasparaṃ ca khādanti sarvathā dhig arājakam ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— രാജാവില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ ധർമ്മം നിലനിൽക്കുകയില്ല. ജനങ്ങൾ പരസ്പരം ഒരുത്തനെ മറ്റൊരുത്തൻ വിഴുങ്ങാൻ തുടങ്ങും; അതിനാൽ അराजകതയിൽ മുങ്ങിയ ദേശം സർവ്വഥാ നിന്ദ്യമാണ്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma and social stability depend on legitimate governance; without a ruler and enforcement of order, society collapses into mutual predation, so anarchy is ethically blameworthy.
In the Shanti Parva’s instruction on statecraft and rajadharma, Bhishma warns Yudhishthira that a kingless realm cannot sustain dharma and inevitably descends into violence and exploitation.