Shloka 15
Śara-śayyā-sthita-bhīṣma-saṃvāda-prastāvaḥ
The Prelude to Questioning Bhīṣma on the Bed of Arrows
वायुदेव उवाच कच्चित् सुखेन रजनी व्युष्टा ते राजसत्तम । विस्पष्टलक्षणा बुद्धि: कच्चिच्चोपस्थिता तव
Vāyudeva uvāca: kaccit sukhena rajanī vyuṣṭā te rājasattama? vispaṣṭa-lakṣaṇā buddhiḥ kaccic copasthitā tava?
വായുദേവൻ പറഞ്ഞു—രാജശ്രേഷ്ഠാ! നിനക്കു രാത്രി സുഖമായി കഴിഞ്ഞോ? കൂടാതെ അറിയാവുന്ന എല്ലാം വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്ന ആ സുസ്പഷ്ട-ലക്ഷണ ബുദ്ധി ഇപ്പോൾ നിനക്കുള്ളിൽ ഉദിച്ചിട്ടുണ്ടോ?
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical prerequisite for dharma-instruction: physical ease and mental clarity. Right counsel and right action depend on a lucid buddhi (discernment) that can perceive matters distinctly, not on agitation or fatigue.
A divine speaker, Vāyudeva, addresses the ‘best of kings’ (in this context, Bhīṣma) with solicitude, asking whether he rested well and whether clear discernment has arisen—preparing the ground for further instruction and discussion of dharma.