Shloka 32
Kṛṣṇa’s Dhyāna and the Prompt to Question Bhīṣma (कृष्णध्यानं भीष्मप्रश्नप्रेरणा च)
Devanagari script
सात्यकिस्त्वाशु निष्क्रम्य केशवस्य समीपत: । दारुक॑ प्राह कृष्णस्य युज्यतां रथ इत्युत,आज्ञा पाते ही सात्यकि श्रीकृष्णके पाससे तुरंत बाहर निकल गये और दारुकसे बोले --“भगवान् श्रीकृष्णका रथ तैयार करो”
Transliteration
sātyakis tv āśu niṣkramya keśavasya samīpataḥ | dārukaṃ prāha kṛṣṇasya yujyatāṃ ratha ity uta ||
Translation
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ആജ്ഞ ലഭിച്ച ഉടൻ സാത്യകി കേശവന്റെ സമീപത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു, കൃഷ്ണന്റെ സാരഥിയായ ദാരുകനോട്—“ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ രഥം കെട്ടി സജ്ജമാക്കുക” എന്നു പറഞ്ഞു.
Word by Word
सात्यकिःSatyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/then
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
निष्क्रम्यhaving gone out
निष्क्रम्य:
TypeVerb
Rootनिष्क्रम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
केशवस्यof Keshava (Krishna)
केशवस्य:
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Genitive, Singular
समीपतःfrom near/away from the vicinity
समीपतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootसमीप
Formablatival adverb (tasil)
दारुकम्Daruka
दारुकम्:
Karma
TypeNoun
Rootदारुक
FormMasculine, Accusative, Singular
प्राहsaid/spoke
प्राह:
TypeVerb
Rootप्र + अह्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृष्णस्यof Krishna
कृष्णस्य:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
युज्यताम्let (it) be yoked/prepared
युज्यताम्:
TypeVerb
Rootयुज्
FormImperative (लोट्), 3rd, Singular, Atmanepada, passive/impersonal sense: 'let it be yoked/prepared'
रथःthe chariot
रथः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उतand/also (emphatic particle)
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
SātyakiK
Keśava (Kṛṣṇa)D
DārukaK
Kṛṣṇa’s chariot (ratha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes